و ديگر محمد بن جرير بن رستم طبرى آملى « 1 » است كه از بزرگان علماى اماميهء مائهء رابعه و از أجلّاى اصحاب و ثقه و جليل القدر است . و گاهى اين دو طبرى به هم مشتبه مىشوند ؛ مانند دو ابن حجر . و از جايى كه محل اشتباه و اختلاف شده است در ابو بكر خوارزمى محمد بن العباس ، پسر خواهر محمد بن جرير طبرى است كه او را « طبرخزى » مىگويند به جهت نسبت به طبريه و خوارزم ، و بعضى گفته‌اند كه ، خالوى او طبرى سنّى است و صاحب مقامع الفضل و بعضى ديگر گفته‌اند كه خال او طبرى آملى است و تأييد كرده قول خود را به اين شعر ابو بكر : بآمل مولدي و بنو جرير * فأخوالي و يحكي المرء خاله فها أنا رافضيّ عن تراث * و غيري رافضيّ عن كلالة « 2 » و اين ابو بكر « 3 » همان است كه وقتى خواست بر صاحب بن عباد وارد شود به حاجب گفت كه ، به جناب صاحب بگو كه ، يكى از ادبا ، اذن بار مىطلبد . صاحب پيغام داد كه من قرار داده‌ام اذن ندهم به اديبى كه بيست‌هزار شعر از دواوين عرب در حفظ نداشته باشد . ابو بكر جواب داد كه ، اين مقدار شعر از نظم مردان مىخواهى يا از نظم زنان ؟ چون اين جواب به صاحب رسيد دانست كه ، ابو بكر خوارزمى است او را اذن دخول

--> ( 1 ) . رجال نجاشى ، ص 266 ؛ رجال طوسى ، ص 514 ؛ فهرست طوسى ، ص 158 ؛ معالم العلماء ، ج 6 ، ص 106 ؛ طبقات اعلام الشيعه ، ( قرن پنجم ) ، ص 154 ، و ( قرن چهارم ) ، ص 250 ؛ اعيان الشيعه ، چاپ بيروت ، ج 9 ، ص 199 ؛ معجم المؤلفين العراقيين ، ج 9 ، ص 146 ؛ تاريخ التراث العربى ، ج 1 ، ص 291 ، ب 3 ؛ الكنى و الالقاب ، چاپ نجف ، ج 1 ، ص 243 ؛ الذريعه ، ج 8 ، ص 241 ، ج 21 ، ص 9 و ج 24 ، ص 349 ؛ سير اعلام النبلاء ، ج 14 ، ص 282 ؛ رجال ابن داود ، ص 167 ، رقم 1330 ؛ معجم رجال الحديث ، چاپ نجف ، ج 15 ، ص 164 و چاپ بيروت ، ص 148 ؛ تأسيس الشيعه ، چاپ بغداد ، ص 96 ؛ تاريخ طبرستان ، ص 130 ، ( از ابن اسفنديار ) ؛ مجالس المومنين ، ج 1 ، ص 491 ؛ مقامع الفضل ، ج 1 ، ص 464 - 465 ( 2 ) . در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد معتزلى ( م 566 ه . ق . ) ، ج 2 ، ص 36 ، چاپ مصر ، با تحقيق محمد ابو الفضل ابراهيم بيت دوم به صورت زير ثبت شده است : فمن يك رافضّيا عن أبيه * فإنّي رافضّي عن كلالة ( 3 ) . دربارهء فخر خوارزم و علّامه عصر خود در علوم عربيت ابو بكر محمد بن عبّاس خوارزمى ( م 383 ) ر . ك : يتيمة الدهر ، ج 4 ، ص 223 - 277 ؛ الوافى بالوفيات ، ج 3 ، ص 192 ؛ الانساب سمعانى ، ج 5 ، ص 214 ؛ تأسيس الشيعه ، ص 87 ؛ روضات ، ج 1 ، ص 105 ؛ النثر الفنى فى القرن الرابع از ذكى مبارك ، ج 2 ، ص 316 ؛ تتمة المنتهى ، ص 427 ؛ رسائل الخوارزمى ( قاهره 1279 )